Straten, wegen en pleinen

Overhalen

Om het polderpeil met het Amsterdams Peil voor het transport van goederen te overbruggen maakte men gebruik van een overhaal, de zogenaamde 'overtoom'. Het werd ook wel ophaler genoemd.


(1) De overhaal bij de Overtoomse Sluis.

Het transport van de gekweekte produkten ging in hoofdzaak over het water. De pramen, platbodems, werden via een glijbaan omhoog getrokken met kettingen die aan een groot wiel waren bevestigd. Dit gebeurde met handkracht, populair gezegd ellebogenstroom. Het verschil was ong. 1,80 mtr. De produkten die in de Groenboeren en Baarsjespolder gekweekt werden gingen via een wirwar van slootjes en kanaaltjes naar de overhalen. Deze twee bevonden zich aan de westelijke kant van de Kostverlorenvaart. Eén bij de Overtoomse Sluis, iets ten noorden van de (tegenwoordige) Andreas Schelfhoutstraat, die in verbinding stond met de Slotervaart (foto 1). De andere overhaal was bij het Slatuinenpad nabij de Clerqstraat. Deze was voor tuinders van het noordelijke gedeelte. Via de Kostverlorenkade en de Overtoom kwamen de produkten aan in de Marnixstraat waar de groentemarkt was.

Na de demping van de Overtoom in 1904 was de toegang tot Amsterdam een stuk slechter. Het Van Lennepkanaal was de enige directe verbinding met de groentemarkt aan de Marnixstraat. Er was dringend behoefte aan een centraal gelegen overhaal. In 1916 werd de mechanische overhaal aan de Postjeswetering in gebruik gesteld (foto's 2,3,4 en 5). De overhaal aan de Postjeswetering verdween in 1953 bij de wijziging van polderpeil naar Normaal Amsterdams Peil. Het vervoer over het water werd minder en stopte in 1961.


(2) De gevulde pramen voor de ambachtsschool.


(3) De electrische overhaal 1916.


(4) Nogmaals vanuit de andere kant.


(5) Links de Edelsmedenschool, daarnaast de overhaal en rechts de elektrische los- en kolentransportinrichting van de
Algemene Brandstoffenhandel Amsterdam (A.B.A.) op de plaats waar nu het stadsdeelkantoor staat.


Zie ook:
De Admiralengracht en De Kostverlorenkvaart

Tekst en foto's 1 en 2: 'Heerlijkheid De Baarsjes' door Simon van Blokland, 1998
Foto 3: 'Bos en Lommer & De Baarsjes' door Ton Heijdra, 2004
Foto's 4 en 5: Beschikbaar gesteld door Dhr. J. van Rietbergen.



Heeft u een mooie foto voor deze stratenpagina's?
Mail hem dan (evt. met vermelding van uw naam) naar foto@verbaarsjes.nl.


stratenpagina