Verbaarsjes.nl


Geschiedenis het Voor-Beeld

De Geschiedenis van het Voor-Beeld

De bouw van het schoolgebouw duurde van 1921 tot en met 1924. Toen trok de vierde Ambachtschool Ir. Maas Geesteramus er in. Het gebouw, dat ook bekend stond als de Vakschool voor Edelsmeden en Uurwerktechniek, ligt er bijzonder bij. Het perceel waarop architect A.J. Westerman de school bouwde is vijfhoekig van vorm en is aan twee kanten omgeven door de Kostverlorenvaart.



Het gebouw vormt een onderdeel van een stedenbouwkundig samenspel met de hoekgebouwen Baarsjesweg-Postjesweg en Witte de Withstraat-Postjesweg. Met z'n drieën staan zij met hun gezicht gekeerd naar een denkbeeldig middelpunt, midden op straat. Binnen deze drie hoeken is een hiärarchische hoogteverdeling die zorgt voor een bijzondere stedenbouwkundige situatie. Drie heel verschillende gebouwen geven deze plek toch een soort samenhang. Dat is zeer kenmerkend voor de Amsterdamse School, die in De Baarsjes bijvoorbeeld in de Mercatorbuurt terug te vinden is.



De ingang van het gebouw ligt in de punt van de driehoek die de voorgevel vormt. De driehoek is krom afgesneden waardoor een pleintje ontstaat. De gebogen gevel heeft vier torentjes, waaruit vier smeedijzeren lampen steken. Bovenin bevindt zich een klok op een tinnen vlak; een kleine onderbreking op een verder streng gebouw. Baksteen en smeedijzer zijn de twee belangrijkste materialen voor de Amsterdamse School en beide komen in dit gebouw veel voor. De metalen deur van de hoofdingang is versierd met een decoratie van smeedijzer. En aan beide kanten van de deur staan granieten beelden van Hildo Krop, een mannelijke en een vrouwelijke figuur.

   

Op 20 januari 2003 werd het gebouw het eerste Rijksmonument van het stadsdeel De Baarsjes. De Rijksmonumentenstatus bevestigt het algemeen belang van het bouwwerk, evenals de architectuurhistorische en typologische waarde. De beeldhouwwerken van Hildo Krop voegen ook nog eens een kunsthistorische waarde toe aan het pand. En de stedenbouwkundige locatie ten opzichte van de omgeving, wegen en waterwegen geven de school een belangrijke plaats in de topografie van het stadsdeel.

De Vierde Ambachtschool zat tot ongeveer 1980 in het gebouw. De Vakschool voor Edelsmeden en Uurwerktechniek was zijn opvolger. Deze vakschool hoorde bij het Regionaal Opleidingen Centrum (ROC) en heette het Zadkine College. Helaas liep het aantal leerlingen in 2002 zo drastisch terug dat de school dicht moest. In 2004 zal het pand worden gerestaureerd. Daarna zal het ROC er weer een school in vestigen. Maar ook aan horeca, bedrijfsruimte, een kinderdagverblijf en eventueel een terras worden gedacht. Op die manier zou het traditionele gebouw een zeer moderne invulling kunnen krijgen met een breed aanbod.
In de tussenliggende tijd zou het gebouw leeg staan. Het stadsdeel zocht dus naar tijdelijke invulling. Belangrijke voorwaarde: de tijdelijke bewoner moest de buurt iets te bieden hebben. Deze invulling werd gevonden. Sinds 2002 heet het gebouw en het kunstenaarscollectief dat het bewoont dan ook het VoorBeeld. Als een van de succesvolste broedplaatsen van de stad biedt het VoorBeeld allerlei activiteiten voor de buurt. Een schot in de roos voor een stadsdeel dat zich wil profileren met zijn mogelijkheden voor kunstenaars. Samen met de Witte de Withstraat, die het artistiek centrum van De Baarsjes moet worden, geeft de tijdelijke invulling van dit gebouw in ieder geval vast het juiste signaal.

Kunstindex