Baarsjes Actueel - Week 7

10 februari t/m 16 februari 2003
Touwtrekken om de Westermoskee II - Interview met Haci Karacaer

Op een voormalig bedrijfsterrein in stadsdeel de Baarsjes komen Turkse moslims dagelijks bijeen in een oude Opelgarage die dienst doet als moskee. Als het aan de Turkse vereniging Milli Görüs ligt, zal dat veranderen. De garage op het Riva-terrein moet plaatsmaken een nieuwe moskee. Daarbij komen er winkels, kantoren, woningen en een ondergrondse parkeergarage. De plannenmakerij duurt nu negen jaar. Haci Karacaer, directeur van Milli Görüs Nederland, ziet de nieuwe moskee als wezenlijk onderdeel van de emancipatie van Nederlandse moslims. Karacaer: 'We hebben onze aanvraag ingediend, binnen twee maanden moet de vergunning komen, en dan staat niks ons meer in de weg.' Marie-Louise Boel, voormalig PvdA-wethouder in stadsdeel de Baarsjes, mobiliseert buurtbewoners om de plannen te bekritiseren. Boel: 'Ik ben geen moskeehater, maar op deze manier mag er niet gebouwd worden.' Vandaag is het woord aan Haci Karacaer, het eerder gepubliceerde interview met Marie-Louise Boel is terug te vinden via de link onder dit artikel.

Waarom moet die moskee er komen?

Karacaer: 'Het gaat niet om het gebouw zelf. Het is een programma dat pas begint als het gebouw er staat. Het gebouw is voor ons een instrument voor integratie. De opzet is dat de moslims, in dit geval die uit de Baarsjes, alles wat op dat plein komt te staan delen met de rest van de wijk. Er komen leslokalen waar de hele wijk gebruik van kan maken, misschien kunnen er televisieprogramma's worden opgenomen. Er kunnen debatten worden gehouden, dat gebeurt nu ook al.'

Waarom hangt er dan toch een sfeer van bezwaren en protesten rond de bouwplannen?

'Dat valt erg mee. Natuurlijk heb ik de bezwaren gehoord, maar ze zijn allemaal ongegrond verklaard, zonder uitzondering. Het waren er negentien geloof ik.'

Het waren er 39.

'Dat is waar. Waaronder ook: 'De moskee is dominant aanwezig, hij houdt het licht tegen, de scheiding tussen kerk en staat komt in gevaar', dat soort dingen. Je moet onderscheid maken tussen mevrouw Boel en de buurt, want de buurt is helemaal niet tegen die moskee. Zij heeft zich opgeworpen als leider van de mensen die bezwaarschriften hebben ingediend. Zij komt als ex-wethouder terug op iets waar ze zelf mee te maken heeft gehad, dat is hoogst ongebruikelijk in Nederland.'

Dat is toch haar goed recht als burger?

'Ik zeg niet dat het niet mag, het is alleen ongebruikelijk. Zij was als bestuurder betrokken bij de zaak. Nu zijn anderen ermee bezig. De stadsdeelvoorzitter uit die tijd woont ook in die wijk. Hij heeft oprecht tegen haar gezegd: Je bent verkeerd bezig. Want ze komt niet alleen voor zichzelf op, ze mobiliseert die mensen. Dat is wat ik haar kwalijk neem.'

Denkt u dat zij een moskeehater is?

'Dat weet ik niet, en dat vind ik ook niet interessant.'

De huidige moskee op het Riva-terrein kon er toch komen toen zij wethouder was?

'Die moskee kon daar alleen komen doordat de rechter eraan te pas is gekomen, zeker niet dankzij een bestuurder. De stadsdelen stonden met de ME klaar om onze moskee te ontruimen. Toen heeft de rechter gezegd: 'Die mensen hebben recht op duizend vierkante meter voor een gebedsruimte.' En alle andere plannen zijn er later bijgekomen. Niet alleen Boel was tegen, het hele stadsdeel was tegen, ook de centrale stad.'

Vindt u de bezwaren onredelijk?

'De bezwaren hebben helemaal niks met de moskee te maken. Het protest begon als begrijpelijke reactie van de bewoners van de twee panden die voor de bouw gesloopt worden. Maar in de tijdsgeest werd ineens ook de moskee erbij gehaald. Er was protest in Rotterdam, in Amsterdam Noord, en in de wind van de LPF moesten moskeeën op schuilkerken gaan lijken, ze moesten onzichtbaar zijn. En zij dachten, als we die bezwaren zo ver mogelijk uitbreiden, dan hebben we een grotere kans dat de panden behouden blijven.'

Op de plek van de huizen komt een veertig meter lange winkelpassage die de Witte de Withstraat verbindt met het moskeeterrein. Deze 'tunnel' zou volgens buurtbewoners een potentiële plek voor sociale onveiligheid zijn, vooral s nachts.

'Dat begrijp ik, en dat is ook uitgebreid aan de orde geweest in de besprekingen. Er komen winkels, het wordt geen niemandsland. Mensen van de moskee gaan er toezicht houden. 's Nachts komt er verlichting en er komt een poort voor die je kan afsluiten als je dat per se wilt.'

Marie-Louise Boel zegt: 'Openbare ruimte hoort 's nachts niet afgesloten te worden, en particuliere beveiliging is geen permanente oplossing.'

'Ja, sodemieter op. Als je per se wil dat het niet doorgaat, blijf je zeuren. Er zijn zo veel openbare plekken s nachts afgesloten.'

Wordt u moe van dit getouwtrek?

'Ja, hartstikke. Maar ik vind het niet interessant. Ik leef in een democratisch land en we hebben een democratische procedure gevolgd. Sommige mensen zijn het niet met die procedure eens, maar ik lig daar niet wakker van, want ik heb alles gedaan wat ik moest doen. Wij hebben op eigen initiatief een klankbordgroep van een stuk of tien buurtbewoners ingesteld, naast alle inspraakmogelijkheden die er al zijn. En we hebben informatiebijeenkomsten georganiseerd, steeds op neutraal terrein. We hebben zelfs een keer de architecten hierheen gehaald.'

'Alles is aan de orde geweest. Boel probeert iets te onthullen, maar er is niks stiekem gegaan. Als alle bezwaren door een onafhankelijke commissie op inhoudelijke grond van tafel zijn geveegd, kan ik me niet voorstellen dat de rechter dat niet in ogenschouw neemt. En dat de buurt niet weet wat er gebeurt, is flauwekul.'

Uw ideaal is dat de Turkse moslims emanciperen en participeren in de samenleving. Marie-Louise Boel deelt die idealen. Gek idee om een keer met elkaar te praten?

'Nee hoor, helemaal niet. Die afspraak hadden we ook. Ik heb tegen haar gezegd: je bent nog steeds welkom. Ik praat met iedereen. Maar ze heeft nu gezegd dat ik eerst mn excuses moet maken. Maar waarvoor? Omdat ik voor mezelf opkom? Dat doe ik niet. Ik ben een keer heel fel tegen haar geweest tijdens een deelraadvergadering. Ik was kwaad. Mevrouw Boel komt namelijk met het argument dat wij de scheiding tussen kerk en staat in gevaar brengen omdat we voor het bouwen van de winkels objectsubsidie hebben gekregen. De winkels worden straks namelijk door de moskeevereniging gekocht. Volgens haar dragen de winkels indirect bij aan het bestaan van de moskee, dus: 'Scheiding Kerk en Staat in gevaar!' Dat noem ik op alle slakken zout leggen. En diezelfde mevrouw Boel is in overheidsdienst in Zuid-Oost als projectleider op zoek naar onderdak en geld voor Ghanese kerken. En daar vertelt ze trots over, en ik vind dat ook goed, ze is goed bezig. Maar mij bekruipt wel het gevoel dat ze met dubbele maatstaven handelt. Ik was fel, ja. Ik was kwaad. Omdat ze daar probeert dingen voor elkaar te krijgen voor kerken, terwijl ze hier zeurt dat de scheiding tussen kerk en staat in gevaar zou zijn. Dat stelde ik aan de orde, en dat vindt ze niet leuk.
Vind je het niet vreemd dat de hele raad, inclusief bezwarencommissie meent dat het correct is verlopen, behalve één ex-wethouder?'

Voor veel mensen blijft het moeilijk te begrijpen hoe de bouw van een moskee bijdraagt aan de integratie.

'Ik ben constant aan het uitleggen hoe ik dat zie. Als mensen dan nog blijven zeggen: 'Ja, dat zegt hij nou wel, maar ik vertrouw het niet,' dan zeg ik: wat wil je nou. Als je het niet wilt, moet je je ermee bemoeien. Kom erbij zitten, ga iets vrijwilligs doen in dat gebouw. We hebben geen portier voor de deur staan die pasjes vraagt om binnen te komen, iedereen is welkom. Het is geen gesloten bolwerk, het is misschien geen openbare ruimte, maar het is wel open. En we zijn ook op de goede weg, ik geloof dat Milli Görüs de enige allochtone organisatie is die in de verkiezingstijd vier keer genoemd is in de lijsttrekkersdebatten.'

Zal het als een overwinning voelen als de moskee er staat?

'Ik zie het eerder als een mijlpaal, een nieuwe fase in de emancipatie van moslims in Amsterdam, niet zozeer als een overwinning. Ik heb eerder beweerd: deze organisatie is juist ontstaan uit die botsing met het stadsdeel in de jaren negentig. Als het conflict en de rechterlijke uitspraak er niet waren geweest, hadden we onze plannen nooit zo kunnen ontwikkelen. We wilden best compromissen sluiten, maar niet over die moskee. We hebben vanaf het begin gezegd: we gaan de mooiste moskee van Europa bouwen. De Westermoskee wordt een trekpleister voor Amsterdam, met foto's in de folder van de VVV. Ik weet het zeker: er komt een kopie van dat gebouw in Madurodam.'

Bron: Marc van Dijk en Aimée Kiene
Marc.vanDijk@student.uva.nl
Marc van Dijk en Aimée Kiene zijn studenten journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam. Dit artikel is eerder verschenen op www.noordzuid.info

Zie ook: Interview met Marie Louise Boel


nieuwspagina